ClBIL SCORE काय असतंय ???

हा टॉपीक त्या मुलांसाठी अत्यंत कामी येऊ शकतो , जे नवीन नवीन मार्केटला येत आहेत .
बघा , आपण कित्येक ठिकाणी ऐकतो लोन घ्या , लोन घ्या सिबील चांगला नसला तरी लोन मिळेल , फेकूचंद असतात हे , पण असो .

हे सिबील स्कोर काय प्रकरण आहे ?

बघा मुळात माणसांच्या दोन प्रकारच्या सवयी असतात .
1) पै पै गोळा करून ठेवतील ( Depositing Habit) 
2) दुसऱ्या कडून घेतलेली पै न पै परत करतील ( Repayment Habit)

या दोन्ही गोष्टींचा एकमेकांशी अजिबात संबंध नाही .

पूर्वी लोक काय करायचे कि पन्नास बँकातून लोन काढायचे , एका बँकेला दुसऱ्या बँकेचा पत्ता नसायचा .
जे काही डॉक्युमेंट आवश्यक असायचे ते म्हणजे नो ड्युज सर्टीफिकेट .

आत्ता हा प्रॉब्लेम मोठा व्हायचा म्हणून 
या कंपनीची स्थापना झाली Aug 2000 मध्ये .

Credit Information Bureau Ltd . या कंपनीची स्थापना झाली .

आज या कंपनीचे नाव TransUnion CIBIL Ltd असे आहे .

ही कंपनी भारतातल्या सर्वच लहान मोठ्या बँका , वित्तीय संस्थांशी जोडली गेलेली आहे .

आणि यावर RBI ची मॉनीटरींग आहे .

समजा आपण बँकेत गेलो , आणि कर्जासाठी अर्ज दिला.
तर बँक म्हणते दोन . तीन दिवसांनी या ! 
आता या दोन तीन दिवसात बँक नक्की काय करते ? 
तर सर्वात अगोदर ती त्या व्यक्तीचा CIBIL रिपोर्ट मागावते .
आणि त्याची पेमेंट हिस्टरी , तसेच त्याचा CIBIL स्कोर चेक करते ?

जसं एखादा बाप आपली पोरगी देण्याअगोदर , नवऱ्या मुलाची सगळी हिस्टरी चेक करतो तसंच आहे हे़.

CIBIL स्कोर हा 
300- - - - - - - ते -- -- -- -- 900 
मध्ये मोजला जातो .

जर आपला स्कोर 750 ते 900 दरम्यान असेल तर आपल्याला लोन लगेच मिळेल .

पण जर स्कोर 650 च्या खाली असेल तर मात्र बँक म्हणते तुमचा CIBIL स्कोर नीट करून आणा ! 
कर्ज मिळतच नाही .

म्हणजे समजलं ! 
कि बँका कर्ज देणे का नाकारतात ? 
तर CIBIL Score नीट नसतो .

CIBIL Score कमी का होतो ? 

1) कर्जाचा EMl वेळेवर न भरणे .
2) कर्जाची परतफेडच न करणे .
3) चेक बाऊन्स होणे 
4) क्रेडीट कार्डची पूर्ण लिमिट संपेपर्यंत वापरणे 
5) स्वतःवर असणारे कर्ज NPA मध्ये जाऊ देणे 
6) सतत वेगवेगळ्या बँकामधे कर्जासाठी अप्लाय करत रहाणे .

यामुळे CIBIL score वर वाईट परिणाम होतात .

बघा , मुळात बँकाचे बोर्ड बाहेरून जरी वेगवेगळे दिसत असले तरी , शेवटी आतून त्या एकच असतात , त्यामुळे त्या त्यांच्या कडील प्रत्येक ग्राहकाची माहिती स्वतः हून CIBIL ला कळवतात आणि तिथुन मग कोणतीही बँक ती माहिती चेक करू शकते .

याचा अर्थ असा कि , आजच्या या डिजिटल युगात आपण बँकांना मूर्ख बनवू शकत नाही . ( आता काही जण मल्ल्याचं नाव घेऊन , उलट सुलट चर्चा करतील , पण तशा केसेस वेगळ्या असतात ) .

बघा मुळात बँकाचा मेन व्यवसायच लोन देणे हा आहे , पण लोन अमाऊंट योग्य रित्या परत येईल का नाही याची खात्री बँक करत असते .

तर मग कसं काय करावं कि ज्यामुळे CIBIL score सुधारेल ?

1) EMI वेळेवर भरा , चुकवू नका किंवा उशीर करू नका .

2) कोणत्याच बँकेचे कर्ज बुडवू नका ( ही तर सगळ्यात वाईट गोष्ट )

3) Home Loan , vehicle Loan , Education Loan , personal Loan कसंही लोन असू दया , त्याचे हप्ते वेळेवरच गेले पाहिजेत , ही शिस्त सांभाळा

4) एखादी information बँकेकडून चुकीची गेली , समजा आपण 14 तारखेला हप्ता भरलाय पण बँकेने 16 तारखेत जमा केला , तरी तो दुरुस्त करून घ्या .

5) उद्या जर लोनची आवश्यकता भासणार आहे , तर सगळी जुनी कर्जे फेडून टाका ! त्याच्या शिवाय पर्याय नाही .

6) क्रेडीट कार्ड ची लिमीट समजा एक लाख रुपये आहे . तर पूर्ण लिमिट संपेपर्यंत कधीच वापरू नका , असे करून आपण स्वतःला Risky कस्टमर सिद्ध करत असतो त्यामुळे 30% पर्यंतच क्रेडीट कार्ड वापरा .

CIBIL स्कोर निव्वळच कमी असणे म्हणजे , आजपर्यंत आपण कधीही बँकींग लोन सिस्टीमचा वापरच केला नाही असं दाखवते .

या मध्ये 
NA - No Activity
NH - No History

असे पर्याय दिसू शकतात .

तर काय करा कि , एखादं छोटं पर्सनल लोन घेऊन वेळेवर परतावे भरा , अशा प्रकारे CIBIL मध्ये आपली History तयार होईल .

बँकींग सिस्टीम कशी काम करते ? याबाबत आपल्या मराठी पोरांमध्ये बऱ्यापैकी जागृती नाही , आपण बँकांना , त्यांच्या मॅनेजर्सला कर्ज का देत नाहीस ? म्हणून धारेवर धरतो .
बँकेसमोर बँड वाजवतो , आंदोलनं करतो , धरणे देतो .

पण राजे हो , कर्ज मिळण्या पाठीमागे 
एवढा सगळा पसारा असतो .
इथे सबकुछ CIBIL असतं .
त्याच्या बाहेर जाऊन कोणतीही बँक कर्ज देणार नाही .

म्हणून शासकीय योजना असो किंवा महामंडळा कडून घेतलेले कर्ज , 
बुडवू तर नकाच , परंतु वेळेत फेडा !

नाहीतर आपल्या वाईट काळात कोणतीही बँक सोबत उभी रहाणार नाही .

हा लेख माझा नाही .सर्वांच्या माहीतीसाठी सादर करत आहे .